A.V.R.U.G
Afrika-Vereniging van de Universiteit Gent

Tekst 1

Korte schets van de geschiedenis van Zuid-Afrika

Godelieve Van Geertruyen
(Provinciale Dienst Minderheden van Oost-Vlaanderen)



Inleiding


Deel I


1.1. Het "explosieve" begin
1.2. De oudste bewoners
1.3. Immigranten uit het noorden
1.4. Portugezen en Nederlanders
1.5. Van verversingspost tot kolonie
1.6. Kolonisten en Khoisan
1.7. Duitsers en Hugenoten
1.8. De slaveneconomie

Deel II

2.1. De Britten
2.2. Onrust in het binnenland: de Difaqane
2.3. De Grote Trek
2.4. De Boerenrepublieken
2.5. Diamanten en Zulu's
2.6. De boerenoorlogen
2.7. De Unie van Zuid-Afrika
2.8. Op weg naar apartheid
2.9. De zwarte oppositie

Deel III

3.1. Verwoerd en Vorster: apartheid en thuislanden
3.2. Binnenlands verzet tegen de apartheid
3.3. Internationaal verzet tegen de apartheid
3.4. Tegengestelde reacties
3.5. Het einde van de apartheid
3.6. De opbouw van een nieuwe samenleving

Literatuurlijst


Inleiding

N o u N u
Dit is no tyd
om wreldwyd
mekaar te vind,
vir liefde om ons eensgezind
globaal te bind.
Ons het nou kans
om muur en skans
te sloop,
om brose draadjies
te knoop.

Een mooi gebaar
kan soos die Ewenaar
die wreld vind
en bind.

Nu is het tijd
om wereldwijd
mekaar te vinden,
om ons in liefde eensgezind
globaal te binden.
Wij hebben nu de kans
om muur en schans
te slopen,
om broze draadjes hoop
te knopen

Een mooi gebaar
kan als de evenaar
de wereld vinden
en binden.

Marius Titus
(uit: Genesing in vuil water)




di land van herinnering
di land van geen-geskiedenis-meer
di land van die dooies
my land jou land ons land
di land vra water en kry bloed
di land wat die vuur in hom dra

dat land van herinnering
dat land van geen-geschiedenis-meer
dat land van de doden
mijn land jouw land ons land
dat land vraagt water en krijgt bloed
dat land dat het vuur in zich draagt

(Breyten Breytenbach)

"In 1652 zette Jan Van Riebeeck voet aan wal in Zuid-Afrika", zo beginnen heel wat historische overzichten van Zuid Afrika. Dat zet meteen de toon: de geschiedenis van Zuid-Afrika begint bij de komst van de blanken. Op die manier is er lang geschiedenis geschreven in Zuid-Afrika - ten onrechte.

Uiteraard luidde de vestiging van de Nederlanders aan de Kaap een fase in de geschiedenis van Zuid-Afrika in die op een paar eeuwen tijd grondige en dramatische veranderingen teweeg bracht, en die aan de basis ligt van de huidige multiraciale en multiculturele bevolking van het land. Maar voordien was het land ook al bewoond, en dat zelfs lang vr er in Europa mensen - of mensachtigen - woonden. Afrika is immers "de wieg van de mensheid", en ook al wordt die wieg door de huidige wetenschap iets noordelijker, in het Oosten van Afrika gesitueerd, archeologische vondsten leren ons dat Zuid-Afrika minstens de titel van "kinderstoeltje van de mensheid" verdient.

Het land is millenea lang ononderbroken bewoond geweest. Jan Van Riebeeck arriveerde dus niet in een gebied zonder bewoning, zonder geschiedenis. Alleen is het uiteraard bijzonder moeilijk om die geschiedenis te reconstrueren: geschreven bronnen zijn er nauwelijks en archeologische vondsten blijven schaars.

We willen hier proberen om een lange en complexe geschiedenis in een notendop te vertellen. Dat is nodig om de teksten van dit dossier in hun ruime context te kunnen plaatsen - en de geschiedenis van Zuid-Afrika is niet meteen bij iedereen bekend. Wij beginnen dan ook bij het begin en wij willen verderop proberen om systematisch die geschiedenis te belichten vanuit het oogpunt van de verschillende volkeren van Zuid-Afrika - en niet enkel vanuit het oogpunt van de dominante groepen.

Naar Deel I